Ավարայրի ճակատամարտը 451 թվականին և Վարդան Մամիկոնյանի ապստամբությունը
451 թվականի մայիսի 26-ին Ավարայրի դաշտում Վարդան Մամիկոնյանի գլխավորած հայկական զորքը կռվեց Սասանյան Իրանի դեմ՝ հանուն քրիստոնեական հավատի։ Ըստ Եղիշեի և Ղազար Փարպեցու՝ ճակատամարտը զինվորական պարտությամբ ավարտվեց, բայց հայերը պահպանեցին իրենց հավատը։