Թեղենյաց վանքը, Օշականը և Աշտարակի Կարմրավոր եկեղեցին Արագածոտնի և Կոտայքի հարուստ ճարտարապետական ժառանգության կարևոր օրինակներ են։ Հոդվածում խոսվում է վաղ միջնադարյան վանքերի, Մեսրոպ Մաշտոցի շիրիմի և տարածաշրջանի սրբավայրերի մասին։
Երերույքի տաճարը Շիրակի մարզում հայ վաղ քրիստոնեական ճարտարապետության հնագույն պահպանված եռանավ բազիլիկներից է։ Այն թվագրվում է IV–V դարերով, իսկ նրա քանդակային հարդարանքը կարևոր նյութ է վաղ հայկական քանդակագործության ուսումնասիրության համար։
Օձունի վանքը Լոռու մարզում հայկական վաղ միջնադարյան ճարտարապետության կարևոր կոթողներից է։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, Հովհաննես Օձնեցի կաթողիկոսի անունը և յուրահատուկ հուշարձանը Օձունը դարձնում են նշանակալից վայր։
Գոշավանքը Տավուշի մարզում միջնադարյան Հայաստանի գրչության, ուսման և ճարտարապետության նշանավոր կենտրոններից է։ Այն կապված է Մխիթար Գոշի անվան հետ, իսկ գլխավոր տաճարը՝ Աստվածածին եկեղեցին, կանգնեցվել է 1191–1196 թվականներին։
Հաղարծինի վանական համալիրը թաքնված է Դիլիջանի անտառածածկ լանջին և հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ամենագեղատեսիլ հուշարձաններից է։ Շինությունները թվագրվում են X–XIII դարերով, իսկ ծաղկումը համընկել է Զաքարյանների իշխանության շրջանին։
Սևանավանքը՝ Սևանա լճի ափին կանգնած միջնադարյան հուշարձանը, կապվում է 874 թվականի և Մաշտոց Եղիվարդեցու անվան հետ։ Հոդվածում տարանջատված է արձանագրություններով հաստատվածը և ավանդությունը, ինչպես նաև բացատրված է կղզու թերակղզու վերածվելը։
Ախթալայի վանքը Լոռու մարզում X–XIII դարերի վանք-ամրոց է՝ հզոր պարիսպներով։ Աստվածածին եկեղեցու որմնանկարները Հայաստանում պահպանված միջնադարյան որմնանկարչության լավագույն օրինակներից են։
Հառիճի վանքը Շիրակի մարզում հայ միջնադարյան ճարտարապետության նշանավոր կենտրոններից է։ Համալիրի հիմքը VII դարի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին է, իսկ Զաքարյանների օրոք այն վերածվել է բազմաշենք համալիրի։
Խոր Վիրապի վանքը Արարատյան դաշտում Արտաշատի մոտ է և առաջարկում է Մասիսի ու Սիսի հանդիսավոր տեսարան։ Ըստ Ագաթանգեղոսի՝ այստեղ է բանտարկվել Գրիգոր Լուսավորիչը, և վայրը կապված է Հայաստանի քրիստոնեացման հետ։
Ղազար Փարպեցու «Հայոց պատմությունը» Վահանանց պատերազմի՝ 481–484 թվականների ապստամբության հիմնական սկզբնաղբյուրն է։ Հոդվածում ներկայացված են պատմիչի կյանքը, պատերազմի նախապատմությունը և Վահան Մամիկոնյանի դերը։
Գանձասարի վանքը Արցախի հոգևոր և իշխանական կենտրոններից էր, որտեղ Խաչենի իշխան Հասան-Ջալալ Դոլան 1216–1238 թվականներին կառուցեց Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ մայր տաճարը։ Հուշարձանը վկայում է արցախյան ճարտարապետական դպրոցի բարձր վարպետության մասին։
Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» գիրքը աղոթքների ժողովածու է, որը միաժամանակ բարձր պոեզիա է և փիլիսոփայական խոկում։ Հոդվածում խոսվում է Նարեկի վանքի, Վասպուրականի մշակութային միջավայրի և հեղինակի կյանքի մասին։
Օգտագործում ենք cookie-ներ կայքի աշխատանքի, իսկ ձեր համաձայնությամբ՝ վերլուծության և գովազդի համար։ Մանրամասն
