Բագրատունիներ և Կիլիկիա

Զաբել թագուհի․ գահը, որը ժառանգեց երեխան

Զաբել թագուհի․ գահը, որը ժառանգեց երեխան

Ներածություն Կիլիկիայի հայոց թագավորության պատմության մեջ Զաբելի կերպարը յուրահատուկ տեղ ունի․ նա գահի վրա հայտնվեց ոչ թե նվաճումով կամ ընտրությամբ, այլ որովհետև հայրը արական ժառանգ չուներ։ Նրա կենսագրությունը գրեթե ամբողջովին որոշվեց ուրիշների որոշումներով՝ խնամակալների, իշխանական ժողովների և արտաք…

08.08.2026·MaSIS TV
Զաքարե և Իվանե Զաքարյաններ․ երկու եղբայր և Անիի վերադարձը

Զաքարե և Իվանե Զաքարյաններ․ երկու եղբայր և Անիի վերադարձը

Ներածություն XII դարի վերջին Արևելյան Հայաստանում սեփական պետականություն չկար։ Բագրատունյաց թագավորությունը վաղուց ընկել էր, Անին գտնվում էր Շադդադյան ամիրաների ձեռքում, իսկ հայ ազնվականության մի մասը գաղթել էր Վրաստան և ծառայում էր վրաց արքունիքում։ Հենց այդ գաղթած ազնվականության միջավայրից եկան եր…

06.08.2026·MaSIS TV
Մխիթար Գոշ․ օրենքներ պետության համար, որը դեռ չկար

Մխիթար Գոշ․ օրենքներ պետության համար, որը դեռ չկար

Ներածություն Օրենսգիրք սովորաբար գրում է պետությունը՝ իր դատարանների համար։ Մխիթար Գոշի պարագայում հակառակն էր․ նա գրեց օրենքների գիրք այն ժամանակ, երբ հայկական պետականությունը Արևելյան Հայաստանում վերականգնման փուլում էր, իսկ հայ բնակչության զգալի մասը ապրում էր օտար իշխանության ներքո։ Հենց այս հան…

05.08.2026·MaSIS TV
Մխիթար Հերացին և «բորբոսը». հայ բժիշկը, որ Պաստյորից յոթ դար առաջ կռահեց վարակի բնույթը

Մխիթար Հերացին և «բորբոսը». հայ բժիշկը, որ Պաստյորից յոթ դար առաջ կռահեց վարակի բնույթը

1184 թվականն է։ Կիլիկյան Հայաստանի դաշտային շրջանների ճահիճներում ամեն ամառ բռնկվում է տենդը։ Մարդիկ դողում են, տապակվում ջերմությունից, շատերը մահանում են։ Ոչ ոք չգիտի՝ ինչու։ Այդ տարի կաթողիկոս Գրիգոր Դ Տղայի պատվերով երկրի բժշկապետը՝ Մխիթար Հերացին, ավարտում է մի գիրք, որը կդառնա հայ բժշկագիտությ…

29.07.2026·MaSIS TV
Ինչպես Կիլիկիան ստացավ արքայական թագ և դարձավ Արևելքի ու Արևմուտքի առևտրի դարպասը

Ինչպես Կիլիկիան ստացավ արքայական թագ և դարձավ Արևելքի ու Արևմուտքի առևտրի դարպասը

1098 թվականի հունիսին, երբ Անտիոքը վերջապես ընկավ, խաչակիրները չգիտեին, որ Տավրոսի լեռներում իրենց օգնության հասած հայ իշխանները հենց նոր դրեցին մի պետության հիմքը, որը գոյատևելու էր գրեթե երեք դար։ Կոստանդին Ա Ռուբինյանը կոմսի և բարոնի տիտղոսներ ստացավ։ Տիտղոսներն ինքնին քիչ բան էին նշանակում։ Կարև…

28.07.2026·MaSIS TV