Գյումրի-Կարս երկաթուղի․ Թուրքիան սկսել է իր հատվածի վերականգնումը
Ինչ է հայտնի
Թուրքիան սկսել է վերականգնողական աշխատանքները Գյումրի-Կարս երկաթգծի իր հատվածում՝ մինչև Հայաստանի սահման։
Այս մասին հայտնել է Ռուբեն Ռուբինյանը՝ Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության հայկական կողմի հատուկ ներկայացուցիչը, ով 2026 թվականի օգոստոսի 3-ից զբաղեցնում է նաև Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնը։
Խոսքը վերաբերում է Ակյակա-Գյումրի հատվածին։ Ակյակայի քաղաքապետի հաղորդմամբ՝ շինարարությունը սկսված է և աշխատանքները ընթացքի մեջ են։ Ըստ նրա՝ դրանք ուղղակիորեն կապված են Հայաստան-Թուրքիա սահմանի բացման նախապատրաստության հետ։
Բացի երկաթուղուց՝ մրցույթ է հայտարարվել Ակյակայից դեպի Գյումրի ցամաքային ճանապարհի կառուցման ուղղությամբ։
Թուրքական կողմի պաշտոնյայի՝ Թոփթաշի հաղորդմամբ, Թուրքիայի նախագահի հանձնարարականով և Տրանսպորտի նախարարության համակարգմամբ աշխատանքներ են սկսվել սահմանային անցակետերը և երկաթուղային ենթակառուցվածքները սահմանի բացմանը նախապատրաստելու համար։
Ինչպես հասանք այստեղ․ ժամանակագրություն
2022 թվականի հուլիս։ Հատուկ ներկայացուցիչներ Ռուբեն Ռուբինյանը և Սերդար Քըլըչը պայմանավորվածություն են ձեռք բերում սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական անձնագիր կրողների համար բացելու վերաբերյալ։ Պայմանավորվածությունը մինչ օրս չի իրականացվել։
2023 թվականի դեկտեմբեր։ Հայկական կողմում գտնվող «Մարգարա» անցակետը հայտարարվում է շահագործման պատրաստ։
2026 թվականի ապրիլի 28։ Կարսում կայանում է Գյումրի-Կարս երկաթգծի վերականգնման և գործարկման հայ-թուրքական համատեղ աշխատանքային խմբի հանդիպումը։ Կողմերը ընդգծում են գծի շուտափույթ գործարկման կարևորությունը։
2026 թվականի մայիսի 7։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարում է, որ Կարս-Գյումրի երկաթուղու վերագործարկման ուղղությամբ իրականացվում են տեխնիկական գնահատման աշխատանքներ։
2026 թվականի մայիսի 24։ Փաշինյանը հայտարարում է, որ Ախալքալաք-Կարս երկաթուղին այլևս բաց է Հայաստանից արտահանումների և ներմուծումների համար, և դա որակում է մեծ իրադարձություն երկրի տնտեսական կյանքում։
2026 թվականի ամառ։ Ռուբինյանը հայտնում է թուրքական հատվածի վերականգնողական աշխատանքների մեկնարկի մասին։
Ինչ այլ արդյունքներ են արձանագրվել
Ռուբինյանը գործընթացի արդյունքների շարքում մատնանշել է՝
- Երևան-Ստամբուլ ուղիղ չվերթների վերականգնումը և ավիաբեռնափոխադրումների մեկնարկը
- Ուղիղ առևտրի արգելքի վերացումը թուրքական կողմից, ինչը հնարավորություն է տալիս ապրանքների ներկրումն ու արտահանումը ձևակերպել առանց Վրաստանի միջնորդության
- Ախալքալաք-Կարս երկաթգծից օգտվելու հնարավորությունը, որը հայ տնտեսվարողների համար ճանապարհ է բացում դեպի Եվրամիության և Սիրիայի շուկաներ
Վերջինը Ռուբինյանը որակել է ամենակարևոր զարգացումներից մեկը։
Ինչու է այս գիծը կարևոր
Գյումրի-Կարս երկաթուղին Հայաստանի և Թուրքիայի միջև ուղիղ ցամաքային բեռնափոխադրման ամենակարճ ուղին է։ Այն գործել է մինչև 1993 թվականը, երբ Թուրքիան փակեց սահմանը։
Ներկայումս Հայաստանից Թուրքիա և հակառակ ուղղությամբ բեռնափոխադրումները իրականացվում են Վրաստանի տարածքով՝ ավելի երկար և ավելի թանկ երթուղիներով։ Գծի վերագործարկումը կրճատում է և՛ հեռավորությունը, և՛ ինքնարժեքը։
Առանձին նշանակություն ունի Ախալքալաք-Կարս ուղղությունը, որը միանում է Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղային համակարգին և դրանով իսկ դուրս է գալիս դեպի եվրոպական շուկաներ։
Ինչ դեռ պարզ չէ
Այս մասը կարևոր է, քանի որ լրատվական հոսքում այն հաճախ կորչում է լավատեսական վերնագրերի ֆոնին։
1. Բացման ժամկետը հայտարարված չէ։ Ոչ մի կողմ պաշտոնապես չի նշել կոնկրետ ամսաթիվ՝ ո՛չ երկաթուղու գործարկման, ո՛չ սահմանի բացման համար։
2. Սահմանը փակ է։ Չնայած 2022 թվականի պայմանավորվածություններին և «Մարգարայի» պատրաստ վիճակին, Հայաստան-Թուրքիա սահմանը շարունակում է մնալ փակ։
3. Կապը Հայաստան-Ադրբեջան կարգավորման հետ։ Թուրքական կողմի ձևակերպումներում սահմանի բացումը հիշատակվում է Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման համատեքստում։ Այսինքն՝ գործընթացը ամբողջովին երկկողմ չէ։
4. Հայկական հատվածի վիճակը։ Հրապարակված տեղեկություններում շեշտը դրված է թուրքական հատվածի աշխատանքների վրա։ Հայկական հատվածի վերականգնման ծավալի, ֆինանսավորման աղբյուրի և ժամկետների վերաբերյալ մանրամասները սահմանափակ են։
5. Աշխատանքների ծավալը։ Հրապարակված տվյալները հիմնականում պաշտոնյաների հայտարարություններ են։ Անկախ տեխնիկական գնահատական՝ գծի վիճակի և պահանջվող ներդրումների մասին, հանրայնացված չէ։
Եզրակացություն
Այս պահի դրությամբ արձանագրելի փաստը մեկն է․ թուրքական կողմում շինարարական աշխատանքներ են սկսվել, և դրանք պաշտոնապես կապվում են սահմանի բացման նախապատրաստության հետ։
Դա նշանակալի փոփոխություն է նախորդ տարիների համեմատ, երբ գործընթացը մնում էր հայտարարությունների մակարդակում։ Բայց դա դեռ գործող երկաթուղի չէ, և բացման ամսաթիվ չկա։
Աղբյուրներ
- Ռուբեն Ռուբինյանի հայտարարությունները՝ Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության վերաբերյալ
- ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ճեպազրույցները՝ 2026 թվականի մայիսի 7 և մայիսի 24
- Հայ-թուրքական համատեղ աշխատանքային խմբի հանդիպում, Կարս, 2026 թվականի ապրիլի 28
- Ակյակայի քաղաքապետարանի և թուրքական պաշտոնական կողմի հաղորդումները
- Արմենպրես, Առավոտ, Factor.am, JAMnews՝ գործընթացի լուսաբանում
💬ՄեկնաբանություններՍեղմեք՝ կարդալու և մեկնաբանություն թողնելու համար⌄
Դեռ մեկնաբանություններ չկան։ Եղեք առաջինը։